Πηγή: Program On Negotiation, Harvard Law School
Μετάφραση – Προσαρμογή: Μαρία Πατεράκη
Σε όποιο πλαίσιο και αν συμβεί μια σύγκρουση, συνήθως έχουμε την τάση να προσπαθούμε να διορθώσουμε την οπτική του άλλου μέρους (ή των μερών), να πείσουμε ότι εμείς έχουμε δίκιο και το άλλο μέρος έχει άδικο. Μέσα μας ξέρουμε πως αυτή η προσέγγιση συνήθως αποτυγχάνει να επιλύσει τη σύγκρουση και συχνά κάνει τα πράγματα χειρότερα.
Παρακάτω παρουσιάζονται πέντε στρατηγικές επίλυσης συγκρούσεων που είναι πιο αποτελεσματικές, έχουν αντληθεί από την έρευνα γύρω από τη διαπραγμάτευση και τις συγκρούσεις, και θα μπορούσατε να επιχειρήσετε να χρησιμοποιήσετε στην επόμενη ευκαιρία.
Στρατηγική επίλυσης συγκρούσεων #1: Αναγνωρίστε πως όλοι οι άνθρωποι έχουμε τις προκαταλήψεις μας σε σχέση με το τι είναι δικαιοσύνη. Συνήθως, και τα δύο μέρη μιας σύγκρουσης πιστεύουν ότι έχουν δίκιο (και το άλλο μέρος έχει άδικο), και κυριολεκτικά δε μπορούν να βγουν από τον εαυτό τους. Η αίσθησή μας για το τι θα συνιστούσε μια δίκαιη επίλυση σύγκρουσης προκαταλαμβάνεται από τον εγωκεντρισμό, ή από την τάση να δυσκολευόμαστε να δούμε μια άλλη θέση από την οπτική του άλλου μέρους, όπως δείχνει η έρευνα των ακαδημαϊκών Linda Babcock, George Loewenstein και συναδέλφων τους στο Carnegie Mellon University. Όταν εμπλεκόμαστε σε μια σύγκρουση πρέπει να ξεπεράσουμε τις εγωκεντρικές μας προκαταλήψεις για το τι είναι δικαιοσύνη. Αυτό μπορούμε να το κάνουμε με τη βοήθεια της διαμεσολάβησης, η οποία βοηθά τα μέρη να δουν το ένα την οπτική του άλλου, ή μέσω ενός εξειδικευμένου μη προκατειλημμένου ατόμου που θα δώσει τη δική του οπτική για τα «γεγονότα».
Στρατηγική επίλυσης συγκρούσεων #2: Αποφύγετε να κλιμακώνετε τις εντάσεις με απειλές και προκλητικές κινήσεις. Όταν αισθανόμαστε ότι μας αγνοούν ή μας συνθλίβουν, συχνά προσπαθούμε να τραβήξουμε την προσοχή του άλλου μέρους απειλώντας το. Οι απειλές ή άλλες κινήσεις προσπάθειας απόκτησης προσοχής, συχνά είναι μια λάθος επιλογή. Επειδή η συνηθισμένη ανθρώπινη τάση είναι να συμπεριφερόμαστε στους άλλους με τον τρόπο που συμπεριφέρονται, η συνηθισμένη αντίδραση στις απειλές οδηγεί σε κλιμάκωση και επιδείνωση της σύγκρουσης.
Στρατηγική επίλυσης συγκρούσεων #3: Ξεπεράστε τη νοοτροπία «ή εμείς ή αυτοί». Οι ομαδικές συνδέσεις αναπτύσσουν δυνατές σχέσεις αφοσίωσης, όμως την ίδια στιγμή μπορεί να προάγουν την καχυποψία και την εχθρότητα απέναντι σε μέλη που δεν ανήκουν στην ομάδα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, τα μέλη μιας ομάδας να μην κατανοούν με ακρίβεια το ένα την οπτική του άλλου και να βλέπουν τη θέση των μελών εκτός ομάδας πιο ακραία από ό,τι είναι στην πραγματικότητα. Είτε είστε μέλος μιας ομάδας που βρίσκεται σε σύγκρουση είτε όχι, μπορείτε να ξεπεράσετε την τάση δαιμονοποίησης της οπτικής της άλλης μεριάς ψάχνοντας κοινή ταυτότητα ή κοινό στόχο. Ξεκινήστε την προσπάθεια επίλυσης της σύγκρουσης φωτίζοντας τον κοινό σας στόχο να φτάσετε σε μια δίκαιη και βιώσιμη συμφωνία. Προσπαθήστε να αναγνωρίσετε και να συζητήσετε κοινά σημεία που έχετε, όπως για παράδειγμα, ότι μεγαλώσατε στην ίδια γειτονιά. Όσο περισσότερα σημεία σύνδεσης αναγνωρίσετε, τόσο πιο συνεργατική και παραγωγική είναι πιθανό να είναι η διαδικασία επίλυσης της σύγκρουσης.
Στρατηγική επίλυσης συγκρούσεων #4: Κοιτάξτε κάτω από την επιφάνεια για να αναγνωρίσετε βαθύτερα θέματα. Οι περισσότερες διαμάχες εμπλέκουν την αίσθηση ότι δεν εισπράττουμε σεβασμό ή ότι δεν έχουμε σημασία. Την επόμενη φορά που θα εμπλακείτε σε μια σύγκρουση δώστε χρόνο στην εξερεύνηση των βαθύτερων ανησυχιών σας, καθώς και του άλλου μέρους της σύγκρουσης. Ακούστε προσεκτικά τα παράπονα του άλλου μέρους και προσπαθήστε να χρησιμοποιήσετε δημιουργικούς τρόπους να τις αντιμετωπίσετε. Αυτή η στρατηγική διαχείρισης της σύγκρουσης είναι πιο πιθανό να ενδυναμώσει τη σχέση σας με το άλλο μέρος.
Στρατηγική επίλυσης συγκρούσεων #5: Ξεχωρίστε τα ιερά από τα ψευδο-ιερά θέματα. Η διαχείριση μιας σύγκρουσης μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολη όταν εμπλέκονται βαθιές αξίες οι οποίες είναι ιερές ή αδιαπραγμάτευτες για τα μέρη. Τέτοιες μπορεί να είναι οι οικογενειακοί δεσμοί, οι θρησκευτικές πεποιθήσεις, οι πολιτικές απόψεις ή ο προσωπικός κώδικας ηθικής. Έχουμε την τάση να κάνουμε το σφάλμα να επιλέγουμε τη μη διαπραγμάτευση όταν διακυβεύονται ιερές αρχές και αξίες, αναφέρει στο βιβλίο του «Bargaining with the Devil: When to Negotiate, When to Fight» ο πρόεδρος του Program on Negotiation, Robert Mnookin. Όμως πολλά από τα θέματα που τα μέρη θεωρούν ιερά είναι ψευδο-ιερά, σημειώνει ο καθηγητής του Harvard Business School, Max H. Bazerman. Δηλαδή, η ιερότητά τους εγείρεται υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Επομένως, είναι σημαντικό να αναλύσετε σχολαστικά τα οφέλη που μπορεί να αναμένετε από μια διαπραγμάτευση που θα μπορέσει να σας επιτρέψει να τιμήσετε τις αρχές σας. Με άλλα λόγια, να διερευνήσετε με ποιους εναλλακτικούς τρόπους μπορείτε να μην παραβιάσετε τις αξίες και τις αρχές σας μέσα από τη διαπραγμάτευση.

