Μετάφραση: Μαρία Πατεράκη
Πηγή: UNESCO (2018, τελευταία ενημέρωση 2022)
Στοιχεία για τη συχνότητα της έμφυλης βίας
Κάθε χρόνο, εκτιμάται ότι 246 εκατομμύρια παιδιά βάλλονται από κάποια μορφή έμφυλης βίας, όπως κακή μεταχείριση, εκφοβισμός, ψυχολογική κακοποίηση και σεξουαλική παρενόχληση μέσα στο σχολείο ή στον δρόμο προς αυτό. Το 25% των παιδιών βιώνουν σωματική βία και το 36% συναισθηματική.
Η εκπαίδευση των νέων ανθρώπων είναι η μόνη αποτελεσματική και βιώσιμη λύση απέναντι στην έμφυλη βία. Ωστόσο, η ποιότητα της Περιεκτικής Σεξουαλικής Εκπαίδευσης πρέπει να είναι υψηλή, κατάλληλη για την ηλικία και να βασίζεται στην επιστημονική τεκμηρίωση.
Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς των ατόμων που εναντιώνονται σε αυτή, η Περιεκτική Σεξουαλική Εκπαίδευση δεν αφορά το σεξ. Όταν ασκείται σωστά, προωθεί την υγεία και την ευεξία, τον σεβασμό των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και την έμφυλη ισότητα, και ενδυναμώνει τα παιδιά και τα νεαρά άτομα ώστε να ζήσουν ασφαλή και παραγωγική ζωή. Κυρίως, διδάσκει πως όλες οι μορφές έμφυλης βίας είναι λάθος και παραβιάζουν τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.
Τα νεαρά άτομα όχι μόνον μαθαίνουν πώς να αναγνωρίζουν και να αποφεύγουν όλες τις μορφές της έμφυλης βίας, αλλά μαθαίνουν πώς να την προλαμβάνουν, να μην διαπράττουν και από πού να λαμβάνουν βοήθεια. Ακόμα, μαθαίνουν απαραίτητες δεξιότητες ζωής όπως είναι η ενσυναίσθηση, η διαπραγμάτευση, η λήψη αποφάσεων και η κριτική ικανότητα, οι οποίες τα ενθαρρύνουν να αμφισβητήσουν τις κοινωνικές και πολιτισμικές νόρμες που στηρίζουν τις άνισες έμφυλες και εξουσιαστικές δομές που συχνά οδηγούν στη βία.
Η αξία της Περιεκτικής Σεξουαλικής Εκπαίδευσης
Παρά τα σαφή και αδιάσειστα στοιχεία για τα οφέλη ενός προγράμματος σπουδών βασισμένο στην Περιεκτική Σεξουαλική Εκπαίδευση, λίγα παιδιά και νεαρά άτομα τη λαμβάνουν. Η UNESCO, για να βοηθήσει να αλλάξει αυτό, έχει εκδώσει έναν πλήρως ενημερωμένο Διεθνή Τεχνικό Οδηγό για τη Σεξουαλική Εκπαίδευση.
Σε συνεργασία με τους οργανισμούς UNAIDS, United Nations Population Fund (UNFPA), United Nations Children’s Fund (UNICEF), UN Women, World Health Organization (WHO), ο Τεχνικός Οδηγός βοηθά τις Αρχές για την Εκπαίδευση, την Υγεία κ.α. να εφαρμόσουν προγράμματα και ύλη για τη σεξουαλική εκπαίδευση.
Υποστηρίζει την Περιεκτική Σεξουαλική Εκπαίδευση για να βοηθήσει τα νεαρά άτομα να ξεπεράσουν τις προκλήσεις που αφορούν τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία, ειδικά κατά την δύσκολη περίοδο της εφηβείας. Αυτές οι προκλήσεις αφορούν την πρόσβαση στις μεθόδους αντισύλληψης, την εγκυμοσύνη σε μικρή ηλικία, τις Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενες Λοιμώξεις (ΣΜΛ), τον HIV και το AIDS.
Τι μαθαίνουν τα παιδιά;
Ο Τεχνικός Οδηγός εκτείνεται και σε άλλα θέματα. Υπογραμμίζει τις βασικές ιδέες, τα θέματα και τους μαθησιακούς στόχους που πρέπει να αποτελέσουν οδηγό για την ανάπτυξη προσαρμοσμένων προγραμμάτων σπουδών για άτομα ηλικίας 5-18+.
Περιλαμβάνει θέματα όπως είναι η βία και η ασφάλεια, υπό μορφή μαθημάτων για τη συναίνεση, την ιδιωτικότητα και τη σωματική ακεραιότητα. Σε άτομα ηλικίας 5-8 ετών, αυτό βοηθάει στο να περιγράψουν το πώς θα επικοινωνούσαν με τους γονείς ή άλλα ενήλικα άτομα εμπιστοσύνης κάποιο περιστατικό βίας εναντίον τους. Για άτομα ηλικίας μεγαλύτερης από 15 ετών, διδάσκει πιο σύνθετες ιδέες γύρω από τη συναίνεση.
Προτείνει την εκπαίδευση για την ανοχή, τη συμπερίληψη και τον σεβασμό. Οδηγεί τα μικρότερα άτομα που εκπαιδεύονται να συμπεριφέρονται σε όλους τους ανθρώπους με αξιοπρέπεια και τα μεγαλύτερα στο να κατανοήσουν ευρύτερα τις έννοιες της παρενόχλησης και του εκφοβισμού, αναγνωρίζοντας ότι κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να μιλάει γι’ αυτά και να παρουσιάζει τρόπους αντιμετώπισής τους.
Ένα μικρό παιδί ξεκινά να κατανοεί ότι οι ιδέες μας για το φύλο και τα έμφυλα στερεότυπα επιδρούν στη συμπεριφορά μας προς άλλους ανθρώπους, και θα μάθει πώς να ορίζει την έμφυλη βία. Καθώς το παιδί αυτό θα μπει στην εφηβεία, μαθαίνει να αναγνωρίζει όλες τις μορφές έμφυλης βίας, όπως είναι η σεξουαλική παρενόχληση, η ενδοοικογενειακή βία, η ομοφοβία και ο βιασμός. Ως νεαρό ενήλικο άτομο, είναι σε θέση να αναγνωρίζει τη βία σε μια σχέση οικειότητας και να ξέρει πώς θα απομακρυνθεί από μια κακοποιητική σχέση.
Πώς γίνεται αυτό;
Το σχολείο μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στην εξάλειψη της έμφυλης βίας. Όπως υπογραμμίζει και ο Τεχνικός Οδηγός, πρέπει να εφαρμόζει πολιτικές μηδενικής ανοχής στην σεξουαλική παρενόχληση και στον εκφοβισμό, συμπεριλαμβάνοντας τον στιγματισμό και τις διακρίσεις με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου.
Οι κυβερνήσεις χρειάζεται επίσης να εμπλακούν. Ο Τεχνικός Οδηγός στηρίζει τις κυβερνήσεις να διασφαλίσουν ότι όλα τα παιδιά και όλα τα νεαρά άτομα έχουν πρόσβαση σε ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο πρόγραμμα σπουδών βασισμένο στην Περιεκτική Σεξουαλική Εκπαίδευση, γνωρίζοντας ότι είναι κρίσιμης σημασίας για τις ευρύτερες προσπάθειες τερματισμού της σεξουαλικής παρενόχλησης και κακοποίησης.
Οι κοινωνίες χρειάζονται χρόνο για να αλλάξουν. Ευτυχώς, μιλώντας ανοιχτά για περιστατικά έμφυλης βίας, όπως είναι η σεξουαλική παρενόχληση και κακοποίηση, εκτός από αποδεκτό, γίνεται και συνηθισμένο.
Μέσα από την Περιεκτική Σεξουαλική Εκπαίδευση η επόμενη γενιά παιδιών και νέων ατόμων θα είναι σε καλύτερη θέση να βοηθήσουν στη δημιουργία μιας κοινωνίας συμπεριληπτικής και έμφυλης ισότητας.

