Σκοτώνοντας τον Ασθενή Μηδέν – Η διδακτική ευκαιρία μέσα από μια φρικτή ιστορία


Κείμενο – Μετάφραση-Υποτιτλισμός: Μαρία Πατεράκη


Προς το τέλος της δεκαετίας του ’80, η συζήτηση για το AIDS πλέον είναι πιο έντονη στην Ελλάδα, κυρίως, με αφορμή τον θάνατο του δημοφιλούς Έλληνα σχεδιαστή μόδας Μπίλι Μπο. Στις ΗΠΑ, το AIDS απασχολεί πολύ σοβαρά την κοινότητα των ομοφυλόφιλων ανδρών ήδη από το 1980, όταν ένας μικρός αριθμός, στην αρχή, σεξουαλικά ενεργών νέων γκέι ανδρών εμφανίζει σοβαρή ανοσοανεπάρκεια και πεθαίνει από ασθένειες που, τυπικά, δεν σκοτώνουν.

Αν και η κρίση του AIDS ήταν πολύ σοβαρή σε παγκόσμιο επίπεδο, κατά τις δεκαετίες ’80 και ’90, η μετατροπή της από μια κατάσταση που οδηγούσε σε βέβαιο θάνατο σε μια ελεγχόμενη κατάσταση που απομάκρυνε από αυτόν, συνέβαλλε στο να μην αναφέρεται ως κάτι που παραμένει άξιο λόγου.

Μπορεί, ιατρικά, η κατάσταση HIV να μην οδηγεί απαραίτητα στις ασθένειες που ανήκουν στην ομπρέλα ασθενειών του συνδρόμου που ονομάζεται AIDS, όμως εξακολουθεί να απασχολεί την ανθρωπότητα και η ανάγκη να στηρίζουμε τους νέους ανθρώπους για να μαθαίνουν το πώς να μειώνουν τον κίνδυνο έκθεσης σε αυτό, παραμένει μεγάλη.

Ωστόσο, το AIDS κουβαλά μια βαριά, θλιβερή, σκοτεινή και δύσκολη ιστορία, για την οποία χρειάζεται να μιλάμε και την οποία χρειάζεται να μνημονεύουμε, γιατί η διαχείρισή της, η επικοινωνία της, η πολιτική γύρω από αυτή, δεν φαίνεται να τιμά και πολύ την «πολιτισμένη Δύση».

Ο τεχνικός οδηγός της UNESCO για την Περιεκτική Σεξουαλική Εκπαίδευση, προτείνει την επικοινωνία του άξονα HIV/AIDS ξεχωριστά από τις υπόλοιπες Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενες Λοιμώξεις και επισημαίνει την ανάγκη να επικοινωνηθεί με το επιμορφούμενο κοινό (μαθητικό και μη) το ζήτημα του κοινωνικού στίγματος που φέρει ο HIV και το AIDS. Προσωπικά, θεωρώ ότι υπάρχει λόγος γι’ αυτό. Από την αρχή υπήρχε και φαίνεται πως εξακολουθεί να υπάρχει, γι’ αυτό και όταν παρακολούθησα το ντοκιμαντέρ του Λόρι Λίντ “Killing Patient Zero” (2018), το έκρινα ως το απολύτως κατάλληλο να φωτίσει αυτή την πτυχή.

Το φιλμ αυτό έρχεται να διαλύσει τους μύθους που κατασκευάστηκαν γύρω από το πρόσωπο ενός νεαρού γαλλοκαναδού αεροσυνοδού, του Γκεϊτά Ντουγκά. Έρχεται, δεκαετίες μετά τον θάνατό του, να αποκαταστήσει τη μνήμη του και να φέρει στο φως τη φρικτή κατασκευή του σατανικού ατόμου που αναγνώριζε για πολλά χρόνια η κοινή γνώμη στο πρόσωπό του. Ασκεί κριτική στον κυρίαρχο λόγο των μέσων που φόρτωσαν μια ολόκληρη επιδημία πάνω σε ένα πρόσωπο, σε μια περίοδο όπου η προκατάληψη και η περιφρόνηση των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων αποτελούσε το κύριο εμπόδιο για την αναγνώριση και τη διαχείρισή της.

Αν και αναγνωρίζω την πινελιά κυνισμού αυτής της δήλωσης, πιστεύω πως η ιστορία του Γκεϊτά Ντουγκά αποτελεί διδακτική ευκαιρία, για τον στοχασμό μας σε ό,τι αφορά την επανάληψη της κατασκευής του «άλλου», αυτής της διαδικασίας μέσα από την οποία παράγονται και αναπαράγονται τα δίπολα, καλό/κακό, καθαρό/μιαρό, αθώο/σατανικό. Αποτελεί διδακτική ευκαιρία για να κατανοήσουν τα νεαρά άτομα αυτής της εποχής ότι το AIDS φέρει κάτι ξεχωριστό στην ιστορία του, κάτι που χρειάζεται να επεξεργαστούμε για να μπορούμε να διαχωρίζουμε τα βιολογικά φαινόμενα από τα νοήματα ηθικής που τους αποδίδει ο πολιτισμός μας.

Η εξ’ ακοής μετάφραση, η απόδοση στην ελληνική γλώσσα και ο χρονισμός των υποτίτλων είναι προϊόντα εθελοντικής εργασίας.