Εκπαίδευση για την Ψηφιακή Πολιτειότητα


Κείμενο – Μετάφραση: Μαρία Πατεράκη


Η έννοια «Ψηφιακή Πολιτειότητα» εμφανίστηκε για πρώτη φορά προς το τέλος της δεκαετίας του 2000, για να περιγράψει τις ποιότητες εκείνες που συγκροτούν την υπεύθυνη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας. Υπεύθυνη χρήση δεν είναι μόνον οι επιλογές και οι συμπεριφορές που διαμορφώνουν τις συνθήκες εκείνες οι οποίες θα διατηρήσουν την ατομική ασφάλεια και ευεξία, αλλά και αυτές οι οποίες θα διαμορφώσουν αντίστοιχες συνθήκες για τα υπόλοιπα άτομα.

Από τη χρονική περίοδο που εμφανίστηκε ο όρος μέχρι τη στιγμή που γράφεται αυτό το κείμενο, οι αλλαγές στην κουλτούρα χρήσης της ψηφιακής τεχνολογίας είναι αλματώδεις. Και αν στη δεκαετία του 2000 φαινόταν χρήσιμη μια τέτοια ιδέα, σήμερα, μοιάζει αναγκαία. Στον ιστότοπο της Διεθνούς Κοινότητας για την Τεχνολογία στην Εκπαίδευση (International Society for Techology in Education, ISTE), διαβάζουμε ότι ο όρος «Ψηφιακή Πολιτειότητα» ορίζεται ως «η ικανότητα χρήσης της τεχνολογίας και του διαδικτύου τόσο αποτελεσματικά όσο και κατάλληλα. Περιλαμβάνει τον ψηφιακό εγγραμματισμό, τη δεοντολογία, τα πρότυπα συμπεριφοράς, την ασφάλεια στο διαδίκτυο, τους κανόνες συμπεριφοράς και την κατανόηση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων σε ψηφιακά περιβάλλοντα«.

Με άλλα λόγια, τελικά, η ιδέα της ψηφιακής πολιτειότητας αναγνωρίζει ότι η ψηφιακή τεχνολογία έχει δημιουργήσει μια νέα ευρεία κοινότητα και όπως συμβαίνει και στις φυσικές κοινότητες, χρειάζεται να συζητήσουμε τους όρους με τους οποίους θα δρούμε ως μέρη της. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, και όχι μόνον, φαίνεται να αναγνωρίζει την αναγκαιότητα ένταξης της ψηφιακής πολιτειότητας στην εκπαίδευση και, σύμφωνα με όσα διαβάζουμε στον ιστότοπό του, οι Υπουργοί Παιδείας των χωρών μελών της Ε.Ε. ανακήρυξαν το 2025 ως Ευρωπαϊκό Έτος Εκπαίδευσης για την Ψηφιακή Πολιτειότητα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που αναφέρονται στον ιστότοπο, «κατά το Ευρωπαϊκό έτος Εκπαίδευσης για την Ψηφιακή Πολιτειότητα, θα προωθηθεί στα κράτη-μέλη μια πλατφόρμα προκειμένου να τεθούν κοινοί στόχοι, να γίνει ανταλλαγή ευνόητων προτάσεων, μετρήσιμων στόχων και να καθοριστεί μια κοινή πορεία για το μέλλον. Θα συντονίζει τις προσπάθειες των ενδιαφερομένων μερών για τη δημιουργία πρωτοβουλιών ώστε τα εκπαιδευόμενα μέρη να συνειδητοποιήσουν καλύτερα τις αλλαγές που φέρνει η ψηφιακή τεχνολογία στον κόσμο, να δουν πιο καθαρά τα θετικά των διαδικτυακών περιβαλλόντων στα οποία επιλέγουν να κινηθούν και να βελτιώσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους ώστε να αποφύγουν τα αρνητικά σημεία. Επιπλέον, θα αναδεικνύει τους τρόπους και τα πλεονεκτήματα της συμμετοχής σε μια κουλτούρα δημοκρατίας και τη σημασία της ειρηνικής συμβίωσης με άλλα άτομα σε πολιτισμικά διαφορετικές δημοκρατικές κοινωνίες«.

Περισσότερα για το Ευρωπαϊκό Έτος Εκπαίδευσης για την Ψηφιακή Πολιτειότητα, μπορείτε να βρείτε εδώ. (ανεπίσημη μετάφραση του πηγαίου υλικού στην ελληνική γλώσσα)