| Τι είναι οι Επανορθωτικές Πρακτικές (Restorative Practices); |
Οι Επανορθωτικές Πρακτικές είναι εργαλεία που συμβάλλουν στο κτίσιμο της κοινότητας και της εμπιστοσύνης ανάμεσα στα μέλη της. Χρησιμοποιούνται τόσο για την πρόληψη των συγκρούσεων στο σχολείο όσο και για την αποκατάσταση των σχέσεων των μελών της κοινότητας μετά από γεγονότα που την επηρεάζουν αρνητικά.
Συγκεκριμένα, οι Κύκλοι (Restorative Circles) μπορούν να συμπεριλάβουν όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας και να εφαρμοστούν με ευελιξία, ακόμα και για ευχάριστα γεγονότα ή σχετικά ουδέτερα, προς ενίσχυση του μοιράσματος απόψεων και συναισθημάτων.
| Αυτό σημαίνει ότι καταργούμε τις τιμωρίες; |
Όχι. Οι Επανορθωτικές Πρακτικές δεν έρχονται να αντικαταστήσουν πλήρως άλλα συστήματα. Ωστόσο, όταν υπάρχει αποκλειστικά εφαρμογή της τιμωρίας, χωρίς παράλληλη εφαρμογή υποστηρικτικών εργαλείων που θα οδηγήσουν στην ουσιαστική αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ του ατόμου που έδρασε βλαπτικά και των μελών της κοινότητας που επηρεάστηκαν από τη βλάβη, η τιμωρία δεν είναι αποτελεσματική.
| Πώς εφαρμόζονται στο σχολείο; |
Μπορούν να εφαρμόζονται οποιαδήποτε στιγμή, στο Δημοτικό, στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο, κυρίως με στόχο το κτίσιμο της σχολικής κοινότητας και τη βελτίωση του κλίματος, ως μέτρο πρόληψης της βίας και του εκφοβισμού.
| Ποιους στόχους έχει η εφαρμογή των Επανορθωτικών Πρακτικών στο σχολείο; |
Επειδή ως πρακτική έχουν την ευελιξία να εφαρμόζονται σε ένα φάσμα καταστάσεων (καλά και άσχημα) και να εμπλέκουν παιδιά, εκπαιδευτικό και άλλο προσωπικό, αλλά και γονείς/κηδεμόνες, οι βασικοι στόχοι είναι η διατήρηση της ειρήνης και η επι της ουσίας αποκατάσταση των σχέσεων.
Κατά τη διάρκεια ενός Κύκλου, όλα τα μέρη που συμμετέχουν σε αυτόν, πάντα με τη συναίνεσή τους, μοιράζονται την οπτική τους για ένα θέμα, ακούγονται, είναι ορατά και δε δέχονται επικρίσεις γι’ αυτά που λένε. Σταδιακά, αυτή η πρακτική οδηγεί στη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των παιδιών, μεταξύ παιδιών και εκπαιδευτικών και μεταξύ εκπαιδευτικών. Σε περίπτωση σύγκρουσης, ο Κύκλος χρησιμοποιείται για να ακουστεί τόσο το άτομο που έδρασε με τρόπο που προκάλεσε βλάβη όσο και τα άτομα που επηρεάστηκαν από αυτή. Με αυτό τον τρόπο, τα παιδιά μαθαίνουν ότι πρέπει να αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους αλλά και ότι η υγεία της κοινότητάς τους εξαρτάται και από τα ίδια.
| Χρειάζεται να λάβουν τα παιδιά κάποια συγκεκριμένη εκπαίδευση; |
Όχι, δεν είναι απαραίτητο να λάβουν κάποια εκπαίδευση με συγκεκριμένο περιεχόμενο. Μέσα από την εμπειρία τους στους Κύκλους κατανοούν τις διαδικασίες και την αξία της συνειδητής συμμετοχής τους.
| Πόσος χρόνος χρειάζεται για να φανούν τα οφέλη των Επανορθωτικών Πρακτικών στη σχολική κοινότητα; |
Πρόκειται για διαδικασία που είναι πιο αποτελεσματική αν εφαρμόζεται συστηματικά. Η εμπειρία σε πολλές περιπτώσεις δείχνει ότι τα ίδια τα παιδιά επιζητούν τη συνέχεια των Κύκλων, καθώς μέσα από αυτή τη διαδικασία, πολλά από αυτά, αισθάνονται ορατά και μέλη μιας κοινότητας.
| Υπάρχει σχέση μεταξύ της Διαμεσολάβησης Ομηλίκων και των Επανορθωτικών Πρακτικών; |
Η Διαμεσολάβηση Ομηλίκων και οι Επανορθωτικές Πρακτικές μπορούν να είναι εξαιρετικό παρεάκι! Αν εφαρμοστούν παράλληλα σε ένα σχολείο έχουν τη δυναμική να μεταμορφώσουν το κλίμα απροσδόκητα θετικά. Με έναν τρόπο, όλα τα παιδιά εμπλέκονται σε διαδικασίες που έχουν κοινό σκοπό: θετικό και ασφαλές κλίμα για όλα τα παιδιά.
Η Διαμεσολάβηση Ομηλίκων χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση συγκρούσεων χωρίς την παρέμβαση ενηλίκων και έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο εκπαίδευσης για τα παιδιά που θα έχουν ρόλο διαμεσολαβήτριας/-ή στο σχολείο τους. Οι Επανορθωτικές Πρακτικές και συγκεκριμένα οι Κύκλοι, λειτουργούν κυρίως προληπτικά και δεν έχουν αυστηρά καθορισμένο περιεχόμενο εκπαίδευσης και προετοιμασίας.
| Πού μπορώ να βρω εκπαιδευτικό υλικό στην ελληνική γλώσσα; |
Σε αυτόν τον ιστότοπο μπορείτε να βρείτε εκπαιδευτικό υλικό στην ελληνική γλώσσα. Γίνεται σταθερή προσπάθεια να εμπλουτίζονται σταδιακά τα υλικά.
| Πώς μπορώ να επιμορφωθώ και να μάθω περισσότερα για τις Επανορθωτικές Πρακτικές; |
Αν είστε εκπαιδευτικός, σχολική/-ός ψυχολόγος, κοινωνική/-ός λειτουργός σε σχολεία της Α/θμιας, Β/θμιας εκπαίδευσης και σας ενδιαφέρει η εκπαίδευση στις Επανορθωτικές Πρακτικές, επικοινωνήστε μέσω της διεύθυνσης mpateraki@lifeskills.blog. Μαζί με το αίτημά σας, συμπεριλάβετε το πλήθος των ενδιαφερόμενων ατόμων και την περιοχή στην οποία βρίσκεστε.
Περισσότερα για άλλα προγράμματα επιμορφώσεων εδώ.
